Przygotowania do komisji ds. orzekania o niepełnosprawności mogą budzić niepokój. Dlatego istotne jest, by być na bieżąco z listą schorzeń kwalifikujących do uzyskania orzeczenia. W niniejszym artykule przedstawiamy, jakie choroby znalazły się na wykazie 208 schorzeń zgodnie z zaleceniami Pełnomocnika Rządu[1]. Opisujemy również różne stopnie niepełnosprawności oraz kryteria ich przyznawania. Dodatkowo omawiamy rzadkie i genetyczne choroby, takie jak zespół Downa, które również są uwzględniane w procesie orzekania.
Co obejmuje nowa lista chorób uprawniających do orzeczenia o niepełnosprawności
Najnowsza lista chorób umożliwiających uzyskanie orzeczenia o niepełnosprawności obejmuje aż 208 schorzeń, które są podzielone na dwie kategorie. Pierwsza z nich zawiera 150 chorób uprawniających do przyznania wskazań z punktów 7 i 8 orzeczenia. Punkt 7 wskazuje na potrzebę stałej lub długotrwałej opieki, natomiast punkt 8 odnosi się do konieczności ciągłego wsparcia opiekuna w procesie leczenia, rehabilitacji oraz edukacji dziecka. Druga kategoria skupia 58 schorzeń, które uzasadniają przyznanie wskazań z punktu 8.
Warto podkreślić, że lista nie jest definitywna. Każdy przypadek wymaga indywidualnego rozpatrzenia przez zespół ds. orzekania o niepełnosprawności.
Nowe wytyczne umożliwiają również wydawanie orzeczeń o niepełnosprawności na czas nieokreślony dla osób cierpiących na około 150 rzadkich chorób, pod warunkiem odpowiedniego udokumentowania schorzenia.
Wytyczne Pełnomocnika Rządu – lista 208 schorzeń
Wytyczne Pełnomocnika Rządu dotyczące listy 208 schorzeń odgrywają kluczową rolę w procesie orzekania o niepełnosprawności. Dokument ten obejmuje 208 różnych dolegliwości, które mogą ułatwić uzyskanie orzeczenia na stałe. Schorzenia te są podzielone na dwie główne kategorie:
- 150 chorób wskazujących na konieczność stałej opieki i wsparcia ze strony opiekuna,
- 58 schorzeń, przy których wymagane jest nieprzerwane wsparcie opiekuna w procesie leczenia i rehabilitacji.
Wytyczne te nie ograniczają się jedynie do listy schorzeń. Kładą również nacisk na indywidualne podejście do każdego przypadku. Decyzje są podejmowane na podstawie dokładnej oceny stanu zdrowia pacjenta[5]. Dzięki temu osoby borykające się z różnymi dolegliwościami mogą liczyć na odpowiednie wsparcie i uzyskanie orzeczenia o niepełnosprawności, co jest niezbędne dla ich codziennego funkcjonowania oraz dostępu do potrzebnych usług.
Schorzenia z załącznika A i B – podstawa do orzeczeń
Choroby wymienione w załącznikach A i B stanowią fundament dla komisji orzekających o niepełnosprawności, wspierając ich w procesie wydawania decyzji dotyczących stałego stopnia niepełnosprawności. Te listy precyzyjnie określają, które schorzenia kwalifikują do uzyskania odpowiedniego orzeczenia, co ułatwia ocenę stanu zdrowia pacjentów. To kluczowe dla właściwego przyznawania takich orzeczeń. Dzięki nim osoby z określonymi dolegliwościami mogą liczyć na ciągłe wsparcie oraz dostęp do niezbędnych usług, co jest istotne dla ich codziennego funkcjonowania i integracji w społeczeństwie.
Jakie są stopnie niepełnosprawności i ich kryteria
System orzecznictwa w Polsce klasyfikuje niepełnosprawność na trzy poziomy, w zależności od skali zaburzeń organizmu.
- znaczny stopień dotyczy osób wymagających regularnej lub długotrwałej opieki, z poważnymi problemami psychicznymi lub fizycznymi, które uniemożliwiają samodzielne życie,
- umiarkowany stopień odnosi się do tych, którzy potrzebują okresowej lub częściowej pomocy, a ich zdolność do pracy i uczestnictwa w życiu społecznym jest istotnie ograniczona,
- przy lekkim stopniu osoby napotykają pewne trudności w codzienności, ale ich możliwości zawodowe i społeczne są mniej ograniczone.
Podczas oceny stopnia niepełnosprawności uwzględnia się różnorodne schorzenia, takie jak upośledzenie umysłowe, problemy psychiczne, zaburzenia głosu, mowy, słuchu, a także choroby wzroku i ruchu. Włączane są również epilepsja, choroby układów oddechowego, krążenia, pokarmowego, a także schorzenia endokrynologiczne czy zakaźne.
Do oceny zaliczają się:
- zaświadczenia medyczne,
- stan zdrowia,
- wiek,
- płeć,
- wykształcenie,
- szanse na odzyskanie zdolności do pracy.
Naruszenie sprawności może mieć charakter trwały lub przejściowy. Stopień niepełnosprawności jest przyznawany na czas określony lub na stałe, w zależności od stanu zdrowia danej osoby[6].
Choroby rzadkie i genetyczne związane z niepełnosprawnością

Rzadkie i genetyczne choroby mogą prowadzić do niepełnosprawności, co umożliwia uzyskanie odpowiedniego orzeczenia. Zespół Downa to tylko jeden z wielu przypadków, które to potwierdzają. Ponadto, istnieje około 150 innych rzadkich schorzeń, które również kwalifikują do otrzymania orzeczenia. Do takich zalicza się zespół Angelmana, mukowiscydozę oraz dystrofię mięśniową Duchenne’a. Choroby te często wymagają ciągłej opieki i wsparcia, co jest uwzględniane podczas wydawania orzeczeń. Co więcej, dostęp do odpowiednich usług i pomocy jest niezmiernie istotny dla osób dotkniętych tymi schorzeniami.
Zespół Downa i inne
Zespół Downa to jedno z kluczowych schorzeń branych pod uwagę przy wydawaniu orzeczeń o niepełnosprawności[7]. Nowe regulacje upraszczają procedury, dzięki czemu osoby z tym zespołem nie muszą wielokrotnie potwierdzać braku możliwości poprawy zdrowia przed komisją. Podobne ułatwienia dotyczą innych rzadkich i genetycznych schorzeń, jak zespół Angelmana, mukowiscydoza czy dystrofia mięśniowa Duchenne’a, które również mogą uzyskać stosowne orzeczenie. Proces ten jest szczególnie zredukowany dla chorób bez perspektyw na poprawę stanu zdrowia. W rezultacie, osoby zmagające się z tymi dolegliwościami mogą otrzymać niezbędne wsparcie oraz dostęp do usług rehabilitacyjnych i edukacyjnych.
Źródła:
- [1] https://www.infor.pl/twoje-pieniadze/swiadczenia/7006457,lista-chorob-na-ktore-dostaniesz-orzeczenie-o-niepelnosprawnosci-w-2025-roku-mops-przywileje-ulgi-dodatkowe-pieniadze.html
- [2] https://zdrowie.interia.pl/leczenieiprawo/news-lista-chorob-na-ktore-przysluguje-orzeczenie-o-niepelnospraw,nId,7849013
- [3] https://www.infor.pl/twoje-pieniadze/swiadczenia/6985580,listachoroborzeczeniebezkomisji2025.html
- [4] https://www.infor.pl/twoje-pieniadze/zdrowie/6988087,chorobyuprawniajacedoorzeczenia2025.html
- [5] https://www.medonet.pl/biznes-system-i-zdrowie,na-te-schorzenia-dostaniesz-orzeczenie-o-niepelnosprawnosci–lista-208-chorob,artykul,33183364.html
- [6] https://www.medonet.pl/zdrowie/wiadomosci,co-mowic-komisji-orzekajacej-o-niepelnosprawnosci-,artykul,01089739.html
- [7] https://poradnikprzedsiebiorcy.pl/-choroby-uprawniajace-do-orzeczenia-niepelnosprawnosci
Myśl uwolniona 8 października, 2025 dzięki admin

